De 12.000 mensen die momenteel in heel Nederland dankzij de pilot tegen die lage prijs en in relatieve anonimiteit PrEP gebruiken, kunnen de pillen binnenkort alleen nog op recept en dus tegen een flink hogere prijs krijgen. GGD Amsterdam vreest dat hiermee belangrijke zorg zal wegvallen voor de meest kwetsbare personen binnen de PrEP-doelgroep. Toch benoemt de GGD het wel als een pluspunt dat PrEP zorg nu een reguliere plek krijgt binnen de publieke gezondheidszorg.
De overheid koopt de medicatie nu in via de GGD en gebruikers betalen een kleine eigen bijdrage. In de toekomst zal PrEP niet langer via de overheid ingekocht worden. Dit vanwege lange wachtlijsten en de beslissing van het demissionaire kabinet om PrEP-pillen – evenals andere preventiemiddelen, zoals condooms – door gebruikers zelf te laten betalen.
De hogere prijs die PrEP-gebruikers straks voor hun pillen betalen bij de apotheek, zorgt dat meer geld beschikbaar komt voor daadwerkelijke zorg, laat het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport bij monde van een woordvoerder aan De Regulist weten: ‘Er moet onderscheid worden gemaakt tussen PrEP-zorg, zoals consulten en diagnostiek, en PrEP-medicatie.’
Denk goed na waar je PrEP haalt: Gigantische prijsverschillen tussen apotheken
Bij de GGD kost een doosje PrEP momenteel €7,50. Apotheken verkopen ook PrEP, op recept, en dat is binnenkort de enige manier om de pillen te krijgen. Wat je precies betaalt, hangt af van de apotheek die je kiest. Dat hoeft niet je vaste locatie te zijn, je mag zelf weten waar je de PrEP afneemt. En dat is maar goed ook, want de prijsverschillen zijn enorm.
Het loont dan ook zeer om je goed te informeren vóór je een apotheek kiest. Dat kan heel eenvoudig: op de website Prepnu.NL wordt sinds 2018 een lijst bijgehouden met daarop de prijs van een verpakking van dertig pillen (een maandvoorraad als je dagelijks PrEP slikt) bij ruim tachtig apotheken verspreid over het land en vier online opties. De lijst wordt regelmatig bijgewerkt en aangevuld.
Het blijkt dat €12,50 het minimale bedrag is dat je kwijt bent als je PrEP haalt bij een apotheek. Onder meer in Amsterdam zijn meerdere vestigingen waar het tegen deze prijs beschikbaar is.
Mensen die hiervan niet op de hoogte zijn en gewoon naar de dichtstbijzijnde apotheek gaan, kunnen zichzelf keihard raken in de portemonnee. Als voorbeeld nemen we opnieuw Amsterdam: bij vier apotheken mag je meer dan €60,00 aftikken voor je eerste PrEP-recept.
Kortom: check prepnu.nl, zodat je niet onnodig veel betaalt!
Zorgen om kwetsbaarste groep
Kenneth Yap, medisch supervisor van de PrEP-pilot voor GGD Amsterdam, is een stuk sceptischer dan het ministerie over de gevolgen die het stoppen van de pilot zal hebben. ‘Feit is dat per 1 augustus de zorg voor de kwetsbaarste doelgroep een stuk minder toegankelijk wordt’, stelt Yap. ‘Het gaat bijvoorbeeld om mensen jonger dan 25, sekswerkers en mannen die in het geheim seks hebben met andere mannen. Met name over die laatste groep maak ik me zorgen. Het is voor hen nu al een grote stap om medische hulp en seksuele consulten te vragen. Als ze uit de anonimiteit van de GGD moeten stappen en hun PrEP bij een apotheek moeten halen, is dat een nóg grotere stap.’
De Regulist sprak met mensen uit de kwetsbare groep waar Yap op doelt en vroeg hoe zij aankijken tegen de veranderingen die eraan zitten te komen. ‘Dat de prijs omhoog gaat, weerhoudt mij er niet van om PrEP te blijven gebruiken. Het geeft me zoveel mentale rust en heeft mijn seksleven een stuk leuker gemaakt’, vertelt een 24-jarige gebruiker van het preventiemiddel (naam bij de redactie bekend). Voor hij met PrEP begon maakte hij zich telkens enorm veel zorgen, nadat hij met een man het bed had gedeeld. ‘Bij elk bultje dacht ik dat het hiv was.’
Amerikaanse toestanden
Het ministerie vindt de nieuwe prijs van gemiddeld €30 euro voor een doosje PrEP ‘aanvaardbaar’ en verwacht niet dat het (potentiële nieuwe) gebruikers zal afschrikken. Maar ligt het risico op de loer dat het niet bij die paar tientjes blijft? Apotheken moeten namelijk zelf prijsafspraken maken met leveranciers, aangezien PrEP niet binnen het verzekerde basispakket valt.
Krijgen we hier daardoor mogelijk ‘Amerikaanse toestanden’, oftewel onbetaalbare pillen? In de Verenigde Staten kan één doosje PrEP soms wel 1.200 dollar kosten. Daarover heeft de 24-jarige PrEP-gebruiker wel zorgen: ‘Als dit middel onbetaalbaar zou worden, gooit dat heel mijn seksleven overhoop. Dan word ik maar een side’, zegt hij met een knipoog.
Het ministerie kan hem gelukkig geruststellen, want daar verwachten ze dat het in Nederland zeker niet zo’n vaart zal lopen als in de VS. ‘Voldoende aanbieders verkopen PrEP hier voor een redelijke prijs. Er wordt constant gemonitord of er tekorten op de geneesmiddelenmarkt kunnen ontstaan. Zo moeten fabrikanten die vertragingen verwachten of besluiten te stoppen met de productie van een geneesmiddel dit altijd melden. Dan wordt bekeken of het een tekort kan veroorzaken dat mogelijk kan leiden tot een prijsstijging. Daarvan is nu nog geen sprake.’
Of het plan überhaupt doorgevoerd zal worden door het nieuwe kabinet is nog maar de vraag. ‘We zullen het uiteindelijke regeerprogramma en de uitwerking moeten afwachten voor we met zekerheid kunnen zeggen wat het nieuwe kabinet gaat doen met het PrEP beleid.’ Het ministerie durft pas in september met zekerheid te zeggen wat er gaat gebeuren met het PrEP plan.
Toch weet Yap één ding al zeker.’Er zal 300 miljoen bezuinigd gaan worden op zorg zoals wij die bieden. Wat dat precies voor PrEP-zorg gaat betekenen is nog niet zeker, maar we houden het binnen de GGD nauwlettend in de gaten’, vertelt hij bezorgt. Mede dankzij de PrEP pilot kon de GGD in 2022 trots melden dat er nog maar negen nieuwe hiv-besmettingen hadden plaatsgevonden binnen Amsterdam.’Ons streven was om dit in 2026 naar nul te brengen, maar dat gaat nu wel erg moeilijk worden. We zullen echt alle hulp die we kunnen krijgen nodig hebben, eerder is de gemeente Amsterdam al bijgesprongen toen het Rijk ons tekort schoot. Daardoor hebben we de wachtlijst voor PrEP zorg helemaal kunnen afwerken’, vertelt Yap trots. Hij noemde ook de samenwerkingen met PrEP activisten van de politieke partij D66 erg vruchtbaar.’Nu deze nieuwe bezuinigen ook nog op ons bord zijn komen vallen bovenop het eindigen van de pilot hebben we echt alle hands aan dek nodig. Samenwerking is de toekomst!’, sluit Yap mee af.
Advertentie.
Schrijf een reactie...